
Σημαντική μείωση εμφανίζει η μετακινούμενη κτηνοτροφία τα τελευταία 30 χρόνια. Πλέον, οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι μετακινούν τα ζώα τους με φορτηγά και ελάχιστοι έχουν μείνει να κάνουν πεζή με τα ζώα τους τις διαδρομές. Η μετακινούμενη αιγοπροβατοτροφία αποτελεί εξέλιξη του νομαδικού συστήματος εκτροφής και η εμφάνισή της σε μεσογειακές χώρες, όπως η Ελλάδα, έγκειται στις ιδιαίτερες εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν.
Πρόκειται για ένα σύστημα εκτροφής ιδιαίτερο και πολυδιάστατο. Η ιδιαιτερότητά του έγκειται στον τρόπο διαχείρισης που επιβάλλει τη μετακίνηση των κοπαδιών μεταξύ πεδινών και ορεινών – ημιορεινών περιοχών, έχοντας ως στόχο την καλύτερη αξιοποίηση της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης. Ξεκινούσε την άνοιξη του Αη Γιωργιού για τα βουνά και το φθινόπωρο του Αγίου Δημητρίου για τα χειμαδιά. Η πρακτική της μετακίνησης από την αρχαιότητα, βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτισμικής και κοινωνικής συγκρότησης των ορεινών κτηνοτροφικών κοινοτήτων, ενώ έχει συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωση του τοπίου των περιοχών που αναπτύχθηκε ιστορικά. Η μετακινούμενη κτηνοτροφία χαρακτηρίστηκε από την UNESCO «άυλη πολιτιστική κληρονομιά» το 2019, ενώ μάλιστα την περιγράφει ως έναν από τους πιο βιώσιμους και αποτελεσματικούς τρόπους εκτροφής ζώων. Η μετακίνηση συνεπάγεται ότι τα λιβάδια έχουν χρόνο στο μεταξύ να ανακάμψουν, ενώ οι βοσκοί μπορούν να αποφύγουν τις καλοκαιρινές ξηρασίες κατευθυνόμενοι στα βουνά, όπου λιώνει το χιόνι και αυξάνεται το γρασίδι. Η μετακίνηση αυτή μέσα από καλά καλυμμένα μονοπάτια έχει επίσης αφήσει τα ίχνη της στο τοπίο, δημιουργώντας μοναδικούς οικότοπους, οι οποίοι φιλοξενούν μια τεράστια ποικιλία χλωρίδας και πανίδας.
Επιπλέον, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, η νομαδική κτηνοτροφία ενδεχομένως να μπορεί να συμβάλει ακόμη και στην πρόληψη πυρκαγιών. Σήμερα, καθώς όλο και λιγότεροι βοσκοί χρησιμοποιούν τα μονοπάτια εκείνα, το δάσος καταλαμβάνει ξανά το δίκτυο των διαδρομών, εξαφανίζοντας όσες δημιουργήθηκαν με την πάροδο του χρόνου. Η καταγραφή των διαδρομών των μετακινούμενων κτηνοτρόφων αποτελεί άυλη κληρονομιά της Ελλάδας. Μέσω αυτής της καταγραφής, μπορεί να αναδειχθεί ο βιωματικός τουρισμός, όπως και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που παράγονται από αυτόν τον τύπο κτηνοτροφίας, γιατί κατά την πολυήμερη μετακίνηση ήταν σύνηθες το άρμεγμα των ζώων και η παραγωγή τυριού.
Στο νομό μας, ο 76χρονος μπάρμπα-Βασίλης εναπέμεινε της άλλοτε μετακινούμενης κτηνοτροφίας στα χειμαδιά, μετακινούμενος από το Περδικάκι στη Στάνο και θυμάται με νοσταλγία το ξεκαλοκαιριό στην ορεινή πατρίδα του. Είναι από τους ελάχιστους πλέον τέτοιους κτηνοτρόφους, που κουβαλάει εμπειρίες μιας ζωής και τις μεταδίδει με μοναδικό τρόπο στους νεότερους.
