
Έντονη είναι η δημογραφική πίεση που αντιμετωπίζει η Αιτωλοακαρνανία, καθώς η υποχώρηση των γεννήσεων, σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση του πληθυσμού και τη γήρανση των τοπικών κοινωνιών είναι εμφανής και προκαλεί προβληματισμό. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν μια μακροχρόνια τάση, με σημαντικές συνέπειες για την ύπαιθρο και τις υπηρεσίες που καλούνται να εξυπηρετήσουν έναν ολοένα μεγαλύτερο αριθμό ηλικιωμένων. Το 2025 καταγράφηκαν στον νομό 1.221 γεννήσεις, έναντι 2.471 θανάτων, με το αρνητικό φυσικό ισοζύγιο να φτάνει τα 1.250 άτομα. Πρόκειται για απώλεια πληθυσμού αντίστοιχη με εκείνη μιας ολόκληρης κοινότητας, όπως η Μεγάλη Χώρα του Δήμου Αγρινίου ή οι Φυτείες του Δήμου Ξηρομέρου. Η πτώση των γεννήσεων είναι σταθερή. Από το 2015 έως το 2025 μειώθηκαν κατά 24,5%, σχεδόν κατά μία στις τέσσερις. Από περισσότερες από 1.600 το 2015, περιορίστηκαν σε 1.491 το 2020, 1.254 το 2023 και μόλις 1.221 το 2025. Η δημογραφική συρρίκνωση αποτυπώνεται και στην απογραφή του 2021, σύμφωνα με την οποία ο μόνιμος πληθυσμός της Αιτωλοακαρνανίας διαμορφώθηκε σε περίπου 192.300 κατοίκους, μειωμένος κατά 8,8% σε σχέση με το 2011. Η πτώση ήταν σχεδόν διπλάσια από εκείνη της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, όπου καταγράφηκε μείωση 4,6%.
Ο Δήμος Αγρινίου υποχώρησε από 94.181 σε 89.691 κατοίκους, ο Δήμος Μεσολογγίου από 34.416 σε 32.048 και ο Δήμος Ναυπακτίας από 27.800 σε 25.065. Ακόμη μεγαλύτερες αναλογικές απώλειες σημειώθηκαν στον Δήμο Θέρμου, ο οποίος έχασε περίπου το 31% του πληθυσμού του, καθώς οι κάτοικοί του μειώθηκαν από 8.242 σε 5.712. Στον Δήμο Ακτίου-Βόνιτσας η μείωση πλησίασε το 16%, στον Δήμο Ξηρομέρου το 13% και στον Δήμο Αμφιλοχίας το 12%.
Ενδεικτική της περιορισμένης ανανέωσης του πληθυσμού είναι η κατανομή των γεννήσεων το 2024. Στον Δήμο Αγρινίου καταγράφηκαν 649 και στον Δήμο Μεσολογγίου 248, ενώ στον Δήμο Ναυπακτίας 138. Στον Δήμο Ακτίου-Βόνιτσας σημειώθηκαν 88 γεννήσεις, στην Αμφιλοχία 47, στο Ξηρόμερο 46 και στο Θέρμο μόλις 16.
Παράλληλα, η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού μεταβάλλεται. Στην απογραφή του 2021 καταγράφηκαν 48.340 συνταξιούχοι στην Αιτωλοακαρνανία, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο του μόνιμου πληθυσμού. Την ίδια περίοδο καταγράφηκαν 62.149 εργαζόμενοι και 31.962 μαθητές ή σπουδαστές.
Η γήρανση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε έναν νομό με μεγάλη έκταση, ορεινούς οικισμούς και απομακρυσμένες κοινότητες. Η επάρκεια των Κέντρων Υγείας, η κατ’ οίκον νοσηλευτική υποστήριξη και οι δομές «Βοήθεια στο Σπίτι», ΚΑΠΗ και ΚΗΦΗ αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για την εξυπηρέτηση των ηλικιωμένων, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως το Θέρμο, η ορεινή Ναυπακτία, η Αμφιλοχία και το Ξηρόμερο.
Την ίδια στιγμή, η φυγή των νεότερων ηλικιών περιορίζει και τη δυνατότητα των οικογενειών να στηρίζουν καθημερινά τους ηλικιωμένους συγγενείς τους, καθιστώντας ακόμη πιο αναγκαία την ενίσχυση των τοπικών υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας.
Ιωάννης Ζαπαντιώτης
