Ο Αλέξανδρος Παναγιωτόπουλος, επιστρέφοντας στο Μεσολόγγι, αποφάσισε να κάνει κάτι για να αλλάξει την πεποίθηση των κατοίκων του πως εκεί δεν υπάρχει μέλλον για τους νέους. Η φυγή των φοιτητών άφησε την πόλη κάπως «ξεκρέμαστη», όπως μας λέει, αλλά ο ίδιος πιστεύει στον τόπο του. Δημιούργησε την ομάδα Messolonghi by Locals με στόχο την ανάδειξη του Μεσολογγίου, την ανάπτυξη της εξωστρέφειας και τη δημιουργία ευκαιριών που να μπορούν να προσελκύσουν επαγγέλματα, πρωτοβουλίες και νέες ιδέες. Πηγή έμπνευσής τους είναι η πολιτιστική ταυτότητα του Μεσολογγίου. Μέσα από τη βιωματική επαφή με τα στοιχεία που συνθέτουν τον τόπο και διακρίνουν τους ανθρώπους του προσπαθούν να διαμορφώσουν ένα παρόν γεμάτο δράσεις και να συμβάλουν σε ένα βιώσιμο μέλλον. Παρακάτω μας εξιστορεί ο ίδιος τους λόγους που τον έκαναν να αφήσει την Αθήνα και να επιστρέψει στο Μεσολόγγι.

Είμαι ο Αλέξανδρος Παναγιωτόπουλος και ζω στο Μεσολόγγι, τον τόπο όπου μεγάλωσα και στον οποίο επέλεξα να επιστρέψω μετά τις σπουδές μου στην Αθήνα, για να δημιουργήσω τη ζωή μου εδώ.

Η επαρχία έχει ανάγκη όλους εκείνους που κάθε Χριστούγεννα, Πάσχα ή καλοκαίρι επιστρέφουν στον τόπο τους και λένε: «Τι ωραία θα ήταν να γυρνούσα μόνιμα». Η επιστροφή δεν είναι εύκολη απόφαση. Έχει προκλήσεις, αβεβαιότητα και απαιτεί υπομονή, αλλά πιστεύω πως αξίζει γιατί σε βοηθάει να βρεις τον σκοπό σου. Το Μεσολόγγι είναι μια πόλη με περίπου 14.000 κατοίκους, ενώ ο δήμος Μεσολογγίου αριθμεί συνολικά περίπου 35.000, καθώς περιλαμβάνει το πολύ όμορφο Αιτωλικό και τις Οινιάδες. Είναι μια ήσυχη πόλη που στο παρελθόν φιλοξενούσε χιλιάδες φοιτητές. Πολλοί ίσως τη γνωρίζουν γι’ αυτήν τη φοιτητική της ζωή. Ωστόσο, τα τελευταία 15 χρόνια, λόγω αλλαγών στο σύστημα παιδείας, οι φοιτητές έφυγαν και η πόλη έμεινε «ξεκρέμαστη», καθώς είχε βασιστεί σε με γάλο βαθμό στα έσοδα που προέκυπταν από αυτούς.

Με την Κύρα Παπανικολάου αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε έναν οργανισμό που θα ενεργοποιεί τον τόπο και τους ανθρώπους του. Για εμάς, όμως, το Μεσολόγγι είναι η ιστορία του, η λιμνοθάλασσά του, τα ηλιοβασιλέματα και τα τοπία του. Είναι οι άνθρωποι, η παρέα. Είναι, επίσης, ένας τόπος που προσφέρει ποιότητα ζωής. Το ποδήλατο αποτελεί το βασικό μέσο μετακίνησης, καθώς το έδαφος είναι επίπεδο και οι αποστάσεις μικρές.

Η ζωή στην Αθήνα ήταν εντελώς διαφορετική από αυτήν που είχα συνηθίσει ως παιδί στο Μεσολόγγι. Είναι περίεργο να ζεις σε μια πολυκατοικία και σε μια γειτονιά όπου δεν γνωρίζεις τον διπλανό σου· όλα είναι απρόσωπα. Στο Μεσολόγγι ξεκινάς να διανύσεις μια απόσταση 500 μέτρων και όσους συναντήσεις, σχεδόν όλους τους γνωρίζεις. Ακόμα και με εκείνους που δεν γνωρίζεις προσωπικά ένα «γεια» θα το ανταλλάξεις, γιατί ο τόπος είναι μικρός.

Στην Αθήνα βιώνεις μια ένταση που πολλές φορές είναι χωρίς λόγο. Κατάλαβα ότι δεν μου ταιριάζει η ζωή εκεί όταν μια μέρα βρέθηκα να τρέχω στην κυλιόμενη σκάλα του μετρό για να προλάβω τον συρμό και αμέσως μετά να κλειστώ στο διαμέρισμα. Σίγουρα υπήρχαν και θετικά στη ζωή στην Αθήνα: γνώρισα πολύ δημιουργικούς ανθρώπους και συμμετείχα σε δράσεις που, σε έναν βαθμό, με διαμόρφωσαν.

Η επιστροφή στο Μεσολόγγι, στην πραγματικότητα, είχε ξεκινήσει ήδη κατά τη διάρκεια των φοιτητικών μου χρόνων. Τα περισσότερα Σαββατοκύριακα επέστρεφα, όχι μόνο γιατί ένιωθα δεμένος με τον τόπο αλλά και γιατί είχαμε δημιουργήσει μια ομάδα πολιτών με σκοπό να ομορφύνουμε την πόλη μας, να παρακινήσουμε και να παρακινηθούμε ώστε να είμαστε ενεργοί πολίτες, συμμετέχοντας στη διαμόρφωση της καθημερινότητας του τόπου όπου ζούμε.

Έτσι, μετά τα φοιτητικά χρόνια και την εμπειρία της ζωής σε μια μεγάλη πόλη ξεκαθάρισα πού θέλω να ζήσω, πού νιώθω δημιουργικός και πώς μπορώ να συμβάλω στο κοινωνικό σύνολο με ουσιαστικό τρόπο. Το Μεσολόγγι μού προσφέρει αυτό το πλαίσιο. Εδώ νιώθω πιο ανθρώπινος, πιο ουσιαστικός, και ότι η παρουσία μου έχει σκοπό. Η ομάδα Messolonghi by Locals δημιουργήθηκε γιατί μεγαλώνοντας ακούγαμε όλους να λένε πόσο όμορφος είναι ο τόπος μας, το Μεσολόγγι, αλλά ταυτόχρονα να παραδέχονται ότι «δεν έχει μέλλον για τους νέους». Υπήρχε μια σχεδόν αυτονόητη προσδοκία ότι θα φύγουμε, θα σπουδάσουμε, θα δουλέψουμε αλλού και το Μεσολόγγι θα είναι απλώς ο τόπος όπου θα επιστρέφουμε για διακοπές. Βλέπαμε ότι ο τόπος αυτός, όσο ιδιαίτερος και πλούσιος κι αν είναι, δεν είχε καταφέρει να δημιουργήσει συνθήκες που να κρατούν ή να επαναφέρουν τους νέους. Την ίδια στιγμή, όμως, ήταν ξεκάθαρο πως το Μεσολόγγι είναι ο κοινός μας τόπος, αυτό που μας ενώνει. Σε κάθε κουβέντα με ντόπιους πάντα θα ακουστεί κάτι για την πόλη, για την ιστορία της, τη λιμνοθάλασσα, τους ανθρώπους της. Κι όμως, ενώ υπήρχε αυτή η βαθιά σύνδεση, βλέπαμε γύρω μας αδράνεια. Δεν υπήρχε μια συντονισμένη, ζωντανή προσπάθεια για ανάδειξη του τόπου, εξωστρέφεια και δημιουργία ευκαιριών που να μπορούν να προσελκύσουν επαγγέλματα, πρωτοβουλίες και νέες ιδέες. Έτσι, με την Κύρα Παπανικολάου –με την οποία μάς ένωνε η κοινή ανάγκη να κάνουμε δράσεις με κοινωνικό αντίκτυπο αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε κάτι που να απαντά σε όλα αυτά, έναν οργανισμό που θα ενεργοποιεί τον τόπο και τους ανθρώπους του· που θα δημιουργεί κοινότητα και συνεργασία και θα επαναφέρει στο προσκήνιο την αξία του να μένεις, να ζεις και να δημιουργείς στον τόπο σου. Αυτός ήταν ο λόγος που γεννήθηκε το Messolonghi by Locals.

Οι στόχοι του έχουν ως πηγή έμπνευσης την πολιτιστική ταυτότητα της πόλης. Μέσα από τη βιωματική επαφή με τα στοιχεία που συνθέτουν τον τόπο και διακρίνουν τους ανθρώπους του προσπαθούμε να διαμορφώσουμε ένα παρόν γεμάτο δράσεις και να συμβάλου με σε ένα βιώσιμο μέλλον.

Ο βασικός πυλώνας του έργου μας είναι η συμμετοχική καταγραφή και ανάδειξη της ταυτότητας του Μεσολογγίου μέσα από οκτώ θεματικές ενότητες: ιστορία, αρχαιότητα, παραδόσεις, τέχνες, τοπικά προϊόντα, περιβάλλον, δραστηριότητες και αρχιτεκτονική.

Καθημερινά, ο οργανισμός μας θέτει τα ερωτήματα: ποιος είναι ο τόπος μας; Ποια στοιχεία τον συνθέτουν; Ποιες ιστορίες, γνωστές ή άγνωστες, έχει να αφηγηθεί; Αναζητούμε τη σύγχρονη ταυτότητα του Μεσολογγίου και την αναδεικνύουμε ώστε να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες –κοινωνικές και οικονομικές–, πάντα με σεβασμό στο περιβάλλον. Η δράση μας εκφράζεται μέσα από τη λειτουργία δύο χώρων στο Μεσολόγγι που αποτελούν καθημερινά σημεία συνάντησης και αλληλεπίδρασης: Ο τοπικός κόμβος _Local HUB είναι το κοινωνικοπολιτιστικό μας κέντρο. Εκεί σχεδιάζουμε και υλοποιούμε τις δράσεις μας, ενώ φιλοξενούνται και εργαστήρια, εκθέσεις, κοινωνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Το Experience Messolonghi by Locals είναι ο νεότερος χώρος μας, στον οποίο ο επισκέπτης μπορεί να βρει τοπικά προϊόντα και χειροποίητες δημιουργίες από ντόπιους καλλιτέχνες και δημιουργούς, με έμπνευση από τα στοιχεία του Μεσολογγίου.

Και οι δύο χώροι λειτουργούν και ως κέντρα πληροφόρησης, προσφέροντας δωρεάν χάρτες και πληροφορίες, ώστε επισκέπτες και ντόπιοι να γνωρίσουν τον τόπο μέσα από τη ματιά των κατοίκων του.

Ένας από τους κύριους στόχους μας είναι να προωθήσουμε ένα μοντέλο υπεύθυνου τουρισμού, στο πλαίσιο του οποίου ο επισκέπτης δεν είναι απλώς τουρίστας αλλά φιλοξενούμενος, σαν να επισκέπτεται φίλους που θέλουν να του δείξουν τον τόπο που αγαπούν και τους εμπνέει. Διοργανώνουμε βιωματικά ταξίδια και προβάλλουμε τον τόπο μέσα από εκστρατείες στα κοινωνικά δίκτυα και συνεργασίες με ανθρώπους που γίνονται πρεσβευτές του Μεσολογγίου.

Ένα από τα βασικά μας ορόσημα είναι το Φεστιβάλ των Ντόπιων, ένα τριήμερο γεμάτο βιωματικές δράσεις, μουσική, εκθέσεις, δραστηριότητες στη φύση και πολιτιστικά δρώμενα. Φέτος, το φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε στις 29, 30 και 31 Αυγούστου. Είναι μια γιορτή συνεργασίας, σχεδιασμένη από τους ίδιους τους ανθρώπους του τόπου, για να δημιουργηθεί μια αληθινή, ουσιαστική εμπειρία επαφής με το Μεσολόγγι.

Η κατάσταση στο Μεσολόγγι σήμερα είναι δύσκολη αλλά και ελπιδοφόρα. Όπως συμβαίνει και σε πολλές άλλες επαρχιακές πόλεις της Ελλάδας, αντιμετωπίζουμε προκλήσεις που σχετίζονται με την οικονομική κατάσταση, την ύπαρξη ευκαιριών για τους νέους και τη γενικότερη προοπτική του τόπου.

Για κάποιους, η πόλη δείχνει «πεσμένη». Είναι λογικό, ειδικά όταν έχεις συνηθίσει ένα Μεσολόγγι γεμάτο φοιτητές, με ζωντάνια σε κάθε γωνιά, και τώρα βλέπεις τα ίδια σημεία να έχουν άδεια ή ξενοίκιαστα μαγαζιά.

Ωστόσο, εμείς πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε σε ένα κομβικό σταυροδρόμι. Είμαστε αισιόδοξοι ότι τα επόμενα χρόνια η κατάσταση θα βελτιωθεί. Ήδη παρατηρούμε ότι αναπτύσσονται νέες πρωτοβουλίες και ολοένα περισσότεροι νέοι γίνονται μέρος της αλλαγής και της αναζωογόνησης της πόλης.

Ο οικοτουρισμός αποτελεί μια σημαντική νέα προοπτική για τον τόπο μας. Μπορεί να συμβάλει τόσο στην οικονομική ενίσχυση όσο και στη βελτίωση της ψυχολογίας της τοπικής κοινωνίας. Βέβαια, οφείλουμε να τον αναπτύξουμε με υπευθυνότητα και σεβασμό στη φέρουσα ικανότητα του τόπου – να μη θυσιάσουμε τον χαρακτήρα του για χάρη της ταχύτητας ή του κέρδους. Δεν μπορώ να πω ότι οι νέοι επιστρέφουν μαζικά, όμως κάτι έχει αρχίσει να αλλάζει. Πλέον ακούμε όλο και συχνότερα ανθρώπους από την Αθήνα να λένε: «Τι ωραία που είστε εδώ». Αυτό από μόνο του είναι ένα πρώ το βήμα να αρχίσουμε να βλέπουμε την επαρχία με πιο θετική ματιά. Θυμάμαι ότι όταν ξεκινήσαμε την πρωτοβουλία μας στο Μεσολόγγι πολλοί γονείς μάς ρωτούσαν: «Τι κάνετε εδώ; Γιατί δεν πάτε στην Αθήνα που υπάρχουν ευκαιρίες; Εδώ ο τόπος δεν είναι για τους νέους». Αυτή ακριβώς είναι και η βασική πρόκληση που προσπαθούμε να αντιστρέψουμε: να δούμε τον τόπο μας όχι ως περιορισμό αλλά ως ευκαιρία. Σίγουρα δεν έχω μετανιώσει για την επιλογή μου να επιστρέψω στο Μεσολόγγι. Η αίσθηση της δικαίωσης, όμως, δεν είναι κάτι άμεσο ούτε απλό. Θα έρθει όταν πετύχουμε τον στόχο μας, να γίνει το Μεσολόγγι ένα παράδειγμα τόπου που αναπτύσσεται με βάση τον υπεύθυνο τουρισμό, την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα και, κυρίως, όπου οι νέοι επιστρέφουν με χαρά και διάθεση να δημιουργήσουν. Μέχρι τότε, συνεχίζουμε με πίστη και συνέπεια. Σε κάποιον που σκέφτεται να αφήσει την Αθήνα για να ζήσει σε έναν μικρότερο τόπο θα πρότεινα να κλείσει τα αυτιά του στις αρνητικές νοοτροπίες που πολλές φορές διατηρεί η επαρχία και να επικεντρωθεί στους ανθρώπους που είναι δημιουργικοί και ανοιχτοί σε αλλαγές. Να παλέψει για να χτίσει το μέλλον που ονειρεύεται, όχι να περιμένει να του προσφερθεί έτοιμο.

Η επαρχία έχει ανάγκη όλους εκείνους που κάθε Χριστούγεννα, Πάσχα ή καλοκαίρι επιστρέφουν στον τόπο τους και λένε: «Τι ωραία θα ήταν να γυρνούσα μόνιμα». Η επιστροφή δεν είναι εύκολη απόφαση. Έχει προκλήσεις, αβεβαιότητα και απαιτεί υπομονή, αλλά πιστεύω πως αξίζει γιατί σε βοηθάει να βρεις τον σκοπό σου· να πάψεις να είσαι ένας ανώνυμος άνθρωπος κολλημένος στην κίνηση της Αθήνας και να γίνεις ένας κρίκος στην αλυσίδα της αλλαγής και της αναγέννησης του τόπου σου.

Σημαντική μείωση εμφανίζει η μετακινούμενη κτηνοτροφία τα τελευταία 30 χρόνια. Πλέον, οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι μετακινούν τα ζώα τους με φορτηγά και ελάχιστοι έχουν μείνει να κάνουν πεζή με τα ζώα τους τις διαδρομές. Η μετακινούμενη αιγοπροβατοτροφία αποτελεί εξέλιξη του νομαδικού συστήματος εκτροφής και η εμφάνισή της σε μεσογειακές χώρες, όπως η Ελλάδα, έγκειται στις ιδιαίτερες εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν.

Πρόκειται για ένα σύστημα εκτροφής ιδιαίτερο και πολυδιάστατο. Η ιδιαιτερότητά του έγκειται στον τρόπο διαχείρισης που επιβάλλει τη μετακίνηση των κοπαδιών μεταξύ πεδινών και ορεινών – ημιορεινών περιοχών, έχοντας ως στόχο την καλύτερη αξιοποίηση της διαθέσιμης βοσκήσιμης ύλης. Ξεκινούσε την άνοιξη του Αη Γιωργιού για τα βουνά και το φθινόπωρο του Αγίου Δημητρίου για τα χειμαδιά. Η πρακτική της μετακίνησης από την αρχαιότητα, βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτισμικής και κοινωνικής συγκρότησης των ορεινών κτηνοτροφικών κοινοτήτων, ενώ έχει συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωση του τοπίου των περιοχών που αναπτύχθηκε ιστορικά. Η μετακινούμενη κτηνοτροφία χαρακτηρίστηκε από την UNESCO «άυλη πολιτιστική κληρονομιά» το 2019, ενώ μάλιστα την περιγράφει ως έναν από τους πιο βιώσιμους και αποτελεσματικούς τρόπους εκτροφής ζώων. Η μετακίνηση συνεπάγεται ότι τα λιβάδια έχουν χρόνο στο μεταξύ να ανακάμψουν, ενώ οι βοσκοί μπορούν να αποφύγουν τις καλοκαιρινές ξηρασίες κατευθυνόμενοι στα βουνά, όπου λιώνει το χιόνι και αυξάνεται το γρασίδι. Η μετακίνηση αυτή μέσα από καλά καλυμμένα μονοπάτια έχει επίσης αφήσει τα ίχνη της στο τοπίο, δημιουργώντας μοναδικούς οικότοπους, οι οποίοι φιλοξενούν μια τεράστια ποικιλία χλωρίδας και πανίδας.

Επιπλέον, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, η νομαδική κτηνοτροφία ενδεχομένως να μπορεί να συμβάλει ακόμη και στην πρόληψη πυρκαγιών. Σήμερα, καθώς όλο και λιγότεροι βοσκοί χρησιμοποιούν τα μονοπάτια εκείνα, το δάσος καταλαμβάνει ξανά το δίκτυο των διαδρομών, εξαφανίζοντας όσες δημιουργήθηκαν με την πάροδο του χρόνου. Η καταγραφή των διαδρομών των μετακινούμενων κτηνοτρόφων αποτελεί άυλη κληρονομιά της Ελλάδας. Μέσω αυτής της καταγραφής, μπορεί να αναδειχθεί ο βιωματικός τουρισμός, όπως και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που παράγονται από αυτόν τον τύπο κτηνοτροφίας, γιατί κατά την πολυήμερη μετακίνηση ήταν σύνηθες το άρμεγμα των ζώων και η παραγωγή τυριού.

Στο νομό μας, ο 76χρονος μπάρμπα-Βασίλης εναπέμεινε της άλλοτε μετακινούμενης κτηνοτροφίας στα χειμαδιά, μετακινούμενος από το Περδικάκι στη Στάνο και θυμάται με νοσταλγία το ξεκαλοκαιριό στην ορεινή πατρίδα του. Είναι από τους ελάχιστους πλέον τέτοιους κτηνοτρόφους, που κουβαλάει εμπειρίες μιας ζωής και τις μεταδίδει με μοναδικό τρόπο στους νεότερους.

Αύξηση κατά 15,5% στους νεκρούς από τροχαία σημειώθηκε στην Δυτική Ελλάδα το 2024. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Πανελλήνιου Συλλόγου SOS Τροχαία Εγκλήματα και της ΕΛΣΤΑΤ, σημειώθηκαν 422 τροχαία ατυχήματα, αριθμός αυξημένος σε σχέση με το 2023, που τα τροχαία ήταν 398. Ο αριθμός των νεκρών έφτασε τους 52 (έναντι 45 το 2023), ενώ αυξήθηκαν επίσης οι τραυματίες σε 559 (από 480 ένα έτος πριν).

Όσον αφορά το νομό μας, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ ήταν ο νομός με τον μεγαλύτερο αριθμό τραυματιών και τροχαίων από τους τρεις της Περιφέρειας, ενώ στην Αχαΐα υπήρξαν οι περισσότεροι νεκροί.

Πιο αναλυτικά, στην Αιτωλοακαρνανία, το 2024 σημειώθηκαν 181 τροχαία ατυχήματα, με αποτέλεσμα να χάσουν την ζωή τους 14 άτομα και να τραυματιστούν σοβαρά 16, ενώ οι ελαφρά τραυματίες έφθασαν τους 225. Αντίστοιχα, το 2023, είχαν σημειωθεί 186 τροχαία δυστυχήματα και ατυχήματα, όπου είχαν χάσει την ζωή τους 16 άτομα, είχαν τραυματιστεί σοβαρά 14, ενώ οι ελαφρά τραυματίες είχαν φθάσει τους 217. Μπορεί στην Αιτωλοακαρνανία να υπάρχει μια μικρή μείωση στους νεκρούς από τροχαία, ωστόσο η αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων συνολικά προβληματίζει. Εξάλλου, ανεξάρτητα από τον απόλυτο αριθμό των νεκρών δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δυστυχώς συχνά τα θύματα είναι νέοι άνθρωποι, όπως συνέβη με τροχαία που σημειώθηκαν τους προηγούμενους μήνες στον κόμβο του ΔΑΚ Αγρινίου και τον κόμβο της Μεγάλης Χώρας.

Και το πρόβλημα ασφαλώς δεν αφορά μόνο την Αιτωλοακαρνανία και την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος, αλλά όλη τη χώρα.

Έτσι, το 2024 καταγράφηκαν συνολικά 665 νεκροί, ξεπερνώντας τους 637 του 2022. Και το χειρότερο; Αυτά τα στοιχεία είναι προσωρινά. Όταν ανακοινωθούν τα τελικά, ο αριθμός θα είναι ακόμα μεγαλύτερος, καθώς τα επίσημα στατιστικά περιλαμβάνουν μόνο όσους καταλήγουν εντός 30 ημερών από το τροχαίο. Αν κάποιος πεθάνει αργότερα, δεν καταγράφεται ως θύμα τροχαίου! Οι 665 χαμένοι άνθρωποι δεν είναι μια στατιστική. Είναι χαμένες ζωές. Οι 665 οικογένειές τους έμειναν πίσω, βυθισμένες στη θλίψη. Υποτίθεται μάλιστα ότι στόχος ήταν μείωση των τροχαίων κατά 50% έως το 2030. Όμως τα νούμερα φωνάζουν: Όχι μόνο δεν μειώνονται, αλλά αυξάνονται!

Μέσα στο επόμενο διάστημα αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, ο οποίος θα είναι προσαρμοσμένος στα σύγχρονα κυκλοφοριακά δεδομένα και θα έχει ως βασικό πυλώνα την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.

Ταυτόχρονα με τον νέο ΚΟΚ ο πέλεκυς θα πέφτει βαρύς για τις παραβάσεις που συνδέονται με σοβαρά τροχαία ατυχήματα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις θα προβλέπεται ποινή φυλάκισης.

Σηµεία – κλειδιά στον νέο ΚΟΚ, οι ποινές στον οδηγό και όχι στο όχηµα, η µείωση της ανώτατης ταχύτητας κίνησης εντός του αστικού ιστού στα 30 χλµ./ώρα, οι κάµερες και οι αυστηρότερες ποινές για επικίνδυνες παραβάσεις (όπως η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, η υπερβολική ταχύτητα και η παραβίαση κόκκινου σηµατοδότη). Μάλιστα, επαναλαµβανόµενες παραβάσεις θα επιφέρουν αφαίρεση διπλώµατος ακόµα και για επτά χρόνια, ενώ οι οδηγοί θα καλούνται να δώσουν εκ νέου εξετάσεις.

Σύμφωνα πάντως με τους ειδικούς, η οδική ασφάλεια, πέρα από το πλέγµα κυρωτικών µέτρων, απαιτεί ένα ολιστικό σχέδιο που θα στοχεύει στην αλλαγή κουλτούρας.

Σχέδιο τριών φάσεων για τον περιορισμό της κατανάλωσης νερού, ανάλογα με τις συνθήκες, έχει έτοιμο η ΕΥΔΑΠ για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Το εν λόγω σχέδιο θα τεθεί σε εφαρμογή εφόσον κάτι τέτοιο κριθεί αναγκαίο από τις συνθήκες και φτάσουμε στα όρια του πορτοκαλί συναγερμού. Ένα εναλλακτικό σχέδιο της εταιρείας αφορά τη μεταφορά και χρήση νερού από δυο ποταμούς που εισρέουν στα Κρεμαστά, το οποίο μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της Αττικής χωρίς να μετατοπίσει τα προβλήματα σε άλλη περιοχή: «Το προχωράμε και προσπαθούμε να επιταχύνουμε τα έργα με μία νομοθετική ρύθμιση. Η συγκεκριμένη λύση μπορεί να είναι μακροχρόνια», ανέφερε πρόσφατα ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης, εξηγώντας ότι σήμερα λείπουν περί τα 200 εκ. κυβικά μέτρα ετησίως, ποσότητα που μπορεί να μειωθεί στα 100 δίνοντας ανάσα στο λεκανοπέδιο για 4 χρόνια σε περίπτωση που συνεχιστούν οι σημερινές υδρολογικές συνθήκες. Στα Κρεμαστά εισρέουν κάθε χρόνο 3,5 δισ. κ.μ. Η ΕΥΔΑΠ ενδιαφέρεται να «τραβά» περίπου το 5% του ύδατος που εισρέει σε αυτά, κάτι που θα εξασφαλίσει την πρωτεύουσα για πολλά χρόνια με τη χρήση τους να περιορίζεται αποκλειστικά στην περίπτωση που εξακολουθήσει να υφίσταται πρόβλημα ανομβρίας. Πρόκειται για μια επένδυση, το ύψος της οποίας έχει εκτιμηθεί για τις δύο φάσεις της σε 535 εκ. ευρώ, τα οποία δε συμπεριλαμβάνονται στο δεκαετές επενδυτικό πλάνο της εταιρίας ύψους 2,1 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τον κ. Σαχίνη, το νερό των Κρεμαστών είναι εξαιρετικής ποιότητας, προέρχεται από την ορεινή Ναυπακτία, είναι επιφανειακό αφού είναι το αποτέλεσμα βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων, ενώ με το έργο αυτό στο μέλλον μπορεί να φτάνει στις βρύσες των καταναλωτών στην Αθήνα ακόμα και νερό από την Πίνδο. Ωστόσο, κανείς δεν αποκλείει η κίνηση αυτή να αντιμετωπίσει αντιδράσεις και ενδεχομένως προσφυγές ή/ και απορριπτικές αποφάσεις από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).

Στο μεταξύ, παρόλο που ο φετινός χειμώνας δεν ήταν τόσο άνυδρος όσο ο περσινός, τα αποθέματα που χάθηκαν πέρυσι δεν αναπληρώθηκαν, εντείνοντας ουσιαστικά τον προβληματισμό για τη λειψυδρία. Στη λεκάνη απορροής του Εύηνου και του Μόρνου, φαίνεται πως «εντοπίζονται» τα μεγαλύτερα χαμένα αποθέματα. Ειδικότερα, ανά ταμιευτήρα, τα απολήψιμα αποθέματα την 17η Μαρτίου 2025 και την 17η Μαρτίου 2024 ήταν:

• στον Εύηνο 25 εκατ. κυβικά υδάτων φέτος, ενώ πέρυσι την ίδια ημέρα ήταν στα 54 εκατ. κυβικά και

• στο Μόρνο 350 εκατ. κυβικά νερού τον φετινό Μάρτιο, από 500 εκατ. κυβικά τον περσινό.

Εγκρίθηκε τη Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου από την αρμόδια Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων το έργο Nautilus Project, στο λιμάνι του Αστακού, συνολικής αξίας 250 εκατ. ευρώ. Το «πράσινο φως» από τη Διυπουργική Επιτροπή σημαίνει την έναρξη της διαδικασίας αδειοδότησης του Προεδρικού Διατάγματος κατόπιν ελέγχου του σχετικού φακέλου από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Πρόκειται για μια σύνθετη επένδυση που, αν και παρέμενε ανενεργή για χρόνια, φαίνεται πως πλέον εισέρχεται στη φάση της υλοποίησης. Προβλέπεται να αναπτυχθεί σε έκταση περίπου 1.800 στρεμμάτων, που θα περιλαμβάνει και το λιμάνι του Αστακού. Συγκεκριμένα, το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία μεγάλης μαρίνας για mega yachts. Οι μισές περίπου θέσεις θα μπορούν να εξυπηρετούν θαλαμηγούς άνω των 30 μέτρων, κάτι που θα αναδείξει τη συγκεκριμένη υποδομή σε μια από τις μεγαλύτερες μαρίνες σε χωρητικότητα στην ανατολική Μεσόγειο. Στη χερσαία ζώνη των λιμένων και των μαρίνων σχεδιάζεται η ανάπτυξη πολυτελών κατοικιών, πεντάστερο ξενοδοχείο και χώροι για εκμεταλλεύσεις, όπως για εμπορικά καταστήματα και καταστήματα εστίασης. Ακόμη, το project θα αποτελείται και από μια σειρά εμπορικών αναπτύξεων, το οποίο θα συνδυάζει τις επιχειρήσεις με τη διασκέδαση, καθώς θα υπάρχουν υψηλού επιπέδου συνεδριακές εγκαταστάσεις και εκθέσεις τέχνης με βασικούς πυλώνες τη φιλανθρωπία, τη βιωσιμότητα και την εκπαίδευση. Την ανάπτυξη του συγκεκριμένου project έχει αναλάβει η «Αρχιρόδον» σε συνεργασία με επενδυτικό σχήμα ναυτιλιακών συμφερόντων. Υπενθυμίζεται ότι το έργο, που θα αναπτυχθεί σε φάσεις έως και το 2032, έχει συνολικό προϋπολογισμό που θα ξεπεράσει τα 700 εκατομμύρια και περιλαμβάνει, όπως προαναφέραμε, ξενοδοχείο και εκατοντάδες κατοικίες. Ήδη η εταιρεία mirum Hellas έχει εξασφαλίσει συμφωνίες για την πώληση παραθαλάσσιων βιλών έναντι τιμήματος της τάξης των 22.000 ευρώ ανά τετραγωνικό. Οι πιο μεγάλες απ’ αυτές φτάνουν τα 900 τετραγωνικά.

Να τονίσουμε ότι ο δρόμος για να προχωρήσει έπειτα από δεκαετίες η αξιοποίηση του λιμανιού στον Αστακό άνοιξε στις αρχές του 2022 με την πώληση ακινήτου συνολικής έκτασης 108 στρεμμάτων από την ΕΤΑΔ στην εταιρεία «ΑΣΤΑΚΟΣ ΤΕΡΜΙ- ΝΑΛ Α.Ε», το οποίο προσαρτήθηκε στη Ναυτιλιακή Βιομηχανική Περιοχή των 1.800 στρεμμάτων.

Μέσα στον Μάρτιο, εξάλλου, αναμένεται να δημοσιευθεί η σχετική απόφαση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ).

Πρόκειται για μια επένδυση που η τοπική αυτοδιοίκηση και η τοπική κοινωνία περιμένουν να προχωρήσει εδώ και χρόνια, δεδομένου ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αναβαθμίσει συνολικά την περιοχή και την ποιότητα ζωής των πολιτών. Ιδιαιτέρως σε οικονομικό επίπεδο αλλά και στις υποδομές, εκτιμάται πως θα γίνουν αρκετά βήματα μπροστά σε σχέση με το παρελθόν και ο υποβαθμισμένος επί δεκαετίες τόπος θα αλλάξει εικόνα.

Στην αποκατάσταση του οθωμανικού λουτρού της Ναυπάκτου προχωρά το υπουργείο Πολιτισμού, με στόχο την προστασία του, αλλά και τη συνακόλουθη μετατροπή του σε επισκέψιμο μουσειακό χώρο.

Το κτήριο του οθωμανικού λουτρού βρίσκεται εντός του δεύτερου οχυρωματικού περιβόλου του κάστρου της Ναυπάκτου. Αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου συγκροτήματος αλληλεξαρτώμενων εγκαταστάσεων, θρησκευτικού, κοινωνικού, εκπαιδευτικού και οικονομικού χαρακτήρα, το οποίο κτίσθηκε ως δωρεά του Μεγάλου Βεζίρη Αμτζαζαντέ Χουσεΐν Πασά Κιοπρουλού, στις αρχές του 18ου αιώνα, μεταξύ των ετών 1701-1727. Τόσο το λουτρό όσο και το ευρύτερο συγκρότημα φαίνεται ότι κτίσθηκαν στη θέση παλαιότερου αντίστοιχου συγκροτήματος, που είχε καταστραφεί από του Βενετούς.

Το μνημείο αντιμετωπίζει οικοδομικά προβλήματα που εντοπίζονται στους τοίχους και κυρίως στη θολοδομία καθώς παρουσιάζει κατά τόπους ρηγματώσεις και περιορισμένες παραμορφώσεις. Λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι η εκτεταμένη κατάρρευση τμημάτων του μνημείου οφείλεται κατά κύριο λόγο σε ανθρωπογενή αίτια (βομβαρδισμός σε παλαιότερη χρονική φάση) αλλά και σε πλήρη απουσία συντήρησης από την περίοδο απελευθέρωσης έως και σήμερα, η συμπεριφορά που έχει επιδείξει έναντι στατικών και δυναμικών φορτίσεων δείχνει ικανοποιητική. Στη μελέτη αποκατάστασης προτείνεται η λειτουργική αναδιοργάνωση του κτηρίου του λουτρού προκειμένου να καταστεί προσβάσιμο και επισκέψιμο στο ευρύ κοινό. Το κτήριο προτείνεται να επαναλειτουργήσει ως μουσείο του ευρύτερου οθωμανικού συγκροτήματος με δυνατότητα φιλοξενίας μικρής κλίμακας περιοδικών εκθέσεων και λοιπών εκδηλώσεων. Η αρχιτεκτονική πρόταση δεν περιορίζεται μόνο στο κτήριο αυτό καθ’ αυτό, αλλά και στον άμεσο περιβάλλοντα χώρου του.

Συγκεκριμένα, επανασχεδιάζεται ο τρόπος μετάβασης του κοινού από τη σημερινή στάθμη του δημόσιου δρόμου στη στάθμη του λουτρού με σκοπό τη βελτίωση της προσβασιμότητάς του. Επίσης, στη νότια και ανατολική πλευρά του λουτρού αποκαθίσταται ο περιβάλλων χώρος του στην αρχική του στάθμη με στόχο τη βελτίωση της αναγνωσιμότητας του μνημείου και της λειτουργικότητας του χώρου.

Ολοένα και πιο έντονο είναι το δημογραφικό πρόβλημα στη χώρα μας, με τον πληθυσμό να συρρικνώνεται επικίνδυνα. Συγκεκριμένα, ο μόνιμος πληθυσμός κατά την 1η Ιανουαρίου 2024 εκτιμάται σε 10.400.720 άτομα (5.096.893 άνδρες και 5.303.827 γυναίκες), μειωμένος κατά 0,1% σε σχέση με τον αντίστοιχο πληθυσμό της 1ης Ιανουαρίου 2023 που ήταν 10.413.982 άτομα. Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα της φυσικής μείωσης του πληθυσμού που ανήλθε σε 55.920 άτομα (71.249 γεννήσεις έναντι 127.169 θανάτων ατόμων που διαμένουν εντός της ελληνικής επικράτειας) και της καθαρής μετανάστευσης που εκτιμάται σε 42.658 άτομα (θετικό ισοζύγιο). Ο πληθυσμός ηλικίας 0-14 ετών ανήλθε σε 13,1% του συνολικού πληθυσμού, έναντι 63,6% του πληθυσμού 15-64 ετών και 23,3% του πληθυσμού 65 ετών και άνω. Ο δείκτης γήρανσης (πληθυσμός ηλικίας 65 ετών και άνω προς τον πληθυσμό ηλικίας 0-14 ετών) ανήλθε σε 178,5. Όσον αφορά την Δυτική Ελλάδα ο πληθυσμός εκτιμάται στους 640.243 με 322.365 άνδρες και 317.878 γυναίκες. Είναι μειωμένος κατά 0,46 %, καθώς στις αρχές του 2024 ήταν 643.188. Μειωμένος κατά 1,36% είναι ο πληθυσμός της Αιτωλοακαρνανίας σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ.

Για το 2024 στην Αιτωλοακαρνανία ο πληθυσμός εκτιμάται στους 186.707 με 93.454 άνδρες και 93.253 γυναίκες. Σχεδόν αντίστοιχη της Περιφέρειας είναι η μείωση στην Αχαΐα 0,43 % (302.183 από 303.493) ενώ στην Ηλεία καταγράφηκε αύξηση 0,63 % (151.353 από 150.408). Στο νομό μας την τελευταία τετραετία φαίνεται ότι η δημογραφική συρρίκνωση επιταχύνεται. Έτσι μετά την τελευταία απογραφή του πληθυσμού, όπου η περιοχή εμφάνισε μείωση του πληθυσμού μέσα σε μια δεκαετία κατά 8,8%, το πρόβλημα δεν φαίνεται ούτε καν να σταθεροποιείται, αλλά αντιθέτως η μείωση του πληθυσμού εντείνεται.

Κατά την τελευταία τετραετία (2021 – 2024) η ΕΛΣΤΑΤ υπολογίζει τη συρρίκνωση του πληθυσμού της Αιτωλοακαρνανίας σε περισσότερα από 10.000 άτομα. Συγκεκριμένα από 197.233 άτομα το 2021 έπεσε σε 191.876 το 2022, σε 189.287 το 2023 και πλέον το 2024 σε 186.707 άτομα. Παράλληλα με τη μείωση των γεννήσεων, την Αιτωλοακαρνανία μαστίζει και το πρόβλημα της μετανάστευσης. Η φυγή των Ελλήνων στο εξωτερικό και παρόλο που δεν καταγράφεται σε κανένα επίσημο δείκτη, ο νομός μας ανέκαθεν έχει σημαντική «απώλεια» πληθυσμού και από την εσωτερική μετανάστευση. Όσον αφορά την εξωτερική μετανάστευση, αυτή πανελλαδικά ανήλθε το 2023 σε 76.158 άτομα.

Αλλά και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, τα πράγματα δεν είναι καλύτερα. Πρόσφατη έκθεση του ΔΝΤ, αλλά και επιμέρους εκθέσεις των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταγράφουν, ότι το δημογραφικό απειλεί αρκετές χώρες της Ευρώπης. Η απειλή αυτή φρενάρει και την οικονομία των χωρών, προκαλεί οικονομική αφαίμαξη , απαιτώντας πρόσθετες οικονομικές παρεμβάσεις και δοκιμάζει τις αντοχές κρατών και κοινωνιών. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της Ε.Ε., το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 15-29 ετών μειώθηκε στην Γηραιά Ήπειρο από 18,1 % το 2011 σε 16,3 % το 2021. Επιπλέον, το ποσοστό των ατόμων άνω των 65 ετών, υπολογίζεται ότι έως το 2050 θα αυξηθεί κατά 30%. Η γήρανση του πληθυσμού δεν περιορίζει μόνο την ανάπτυξη, αλλά θα διεμβολίζει και κάθε οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα στο μέλλον.

Το δημογραφικό αποτελεί βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια του Έθνους. Απαιτούνται δράσεις εδώ και τώρα.